Almanya-Rusya Krizi: Leipzig’deki Dron Saldırısı NATO’yu Savaşa Sürükler mi?

Almanya ile Rusya arasındaki tansiyon tehlikeli biçimde yükseliyor. Krizin merkezinde, 4 Ağustos gecesi Leipzig/Halle Havalimanı’nda Ukrayna’ya ait kargo uçaklarının yakınında bulunan patlayıcı yüklü bir dron var.

Dronun ateşleme düzeneği çalışmadığı için patlama meydana gelmedi. Ancak hedefin bulunduğu yer sıradan değildi. Leipzig/Halle, Avrupa’nın en önemli kargo merkezlerinden biri olmasının yanı sıra Ukrayna’ya gönderilen askerî malzemelerin taşınmasında kullanılan stratejik bir lojistik noktası.

Yaklaşık bir ay süren soruşturmanın ardından Alman hükümeti saldırı girişiminin arkasında Rusya’nın bulunduğunu açıkladı. Berlin’e göre dronun yapısı, kullanılan patlayıcı ve saldırı yöntemi, daha önce Rusya ile ilişkilendirilen operasyonlara benziyor. Alman hükümeti, saldırıyı gerçekleştiren kişilerin Rus devlet kurumları adına hareket ettiğini gösteren istihbarat bilgilerine sahip olduğunu da savunuyor.

Ancak bu bilgilerin tamamı kamuoyuyla paylaşılmış değil. Moskova da bu nedenle suçlamaları reddediyor ve Almanya’nın yeterli kanıt sunmadan Rusya’yı hedef aldığını ileri sürüyor.

Kriz kısa sürede diplomatik alana taşındı. Almanya, Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğunu kapatma ve Berlin’deki Rus Bilim ve Kültür Evi’nin faaliyetlerine son verme kararı aldı. Rusya ise Almanya’nın St. Petersburg Başkonsolosluğunu ve ülkedeki Goethe-Institut merkezlerini kapatarak karşılık verdi.

Böylece patlamayan bir dron, Avrupa’nın iki büyük gücü arasındaki ilişkileri yeni bir kopuş noktasına sürükledi.

Ekonomik ortaklıktan hibrit savaşa

Oysa Almanya ile Rusya uzun yıllar boyunca çok yakın ekonomik ortaklardı. Almanya, Rusya’dan uygun fiyatla doğal gaz alıyor; Rusya da Almanya üzerinden Avrupa’nın en büyük enerji pazarlarından birine ulaşıyordu.

Ucuz Rus gazı özellikle Alman kimya, metal ve ağır sanayisinin rekabet gücünü destekledi. Almanya bu enerjiyle yüksek katma değerli ürünler üreterek dünyaya satıyordu. Nord Stream boru hatları da bu karşılıklı bağımlılığın simgesiydi.

Ancak Ukrayna savaşının başlamasıyla bu model çöktü. Almanya daha pahalı enerji kaynaklarına yönelmek zorunda kaldı ve sanayi maliyetleri hızla yükseldi. Tabii ki Alman ekonomisinin bugünkü sorunları yalnızca enerjiye bağlanamaz; Çin rekabeti, otomotiv sektöründeki dönüşüm ve iç talepteki zayıflık da etkili. Yine de ucuz Rus gazının kaybedilmesi, Almanya’nın ekonomik modeline ağır bir darbe vurdu.

Bu ekonomik rahatsızlık siyasete de yansıyor. AfD, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüzde 43,8 oy alarak açık ara birinci oldu. Bu federal değil, bölgesel bir seçim ve parti tek başına iktidar kuracak çoğunluğa ulaşamadı. Ancak AfD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılmasını, Ukrayna’ya desteğin azaltılmasını ve Rus enerjisinin yeniden alınmasını savunması önemli.

AfD’nin yükselişi Berlin’in politikasını hemen değiştirmeyebilir. Fakat ekonomik sorunlar devam ettikçe, Rusya ile yeniden yakınlaşmayı savunan görüşlerin Alman kamuoyunda güç kazanması mümkün. Moskova’nın seçim sonucunu memnuniyetle karşılamasının nedeni de bu.

Alman hükümetinin iddiası doğruysa Leipzig’deki girişimin amacı Almanya ile doğrudan savaşa girmek değil, Ukrayna’ya verilen desteğin maliyetini artırmaktı. Avrupa’ya verilmek istenen mesaj oldukça açık olabilir: Ukrayna’ya silah göndermeye devam ederseniz, kendi topraklarınızdaki stratejik noktalar da güvende olmayacak.

Almanya bu nedenle olayı “hibrit saldırı” olarak tanımlıyor. Hibrit savaş; sabotaj, siber saldırı, casusluk ve dezenformasyon gibi yöntemlerle, resmen savaş ilan edilmeden yürütülen mücadele anlamına geliyor. Bu yöntemin en önemli özelliği ise saldırıyı gerçekleştiren devletle sahadaki kişiler arasındaki bağlantının gizlenebilmesi.

Leipzig’deki girişim, NATO’nun 5. maddesini otomatik olarak harekete geçirecek ölçekte değil. Çünkü dron patlamadı, can kaybı yaşanmadı ve uçaklar zarar görmedi. Ancak benzer bir saldırının ölümle sonuçlanması, NATO üzerindeki askerî misilleme baskısını ciddi biçimde artırabilir.

Bu gelişmeler Türkiye’yi de doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, NATO’nun Geliştirilmiş Hava Polisliği görevini Portekiz’den devraldı. Beş Türk F-16’sı, Estonya’daki Ämari Hava Üssü’nde Baltık hava sahasının korunmasına katkı sağlıyor. Başka bir ifadeyle Türk savaş uçakları, NATO ile Rusya arasındaki gerilimin en yoğun hissedildiği bölgelerden birinde görev yapıyor.

Ankara bir taraftan NATO müttefikleriyle dayanışma göstermek, diğer taraftan Rusya ile enerji, ticaret, Suriye ve Karadeniz’deki ilişkilerini korumak zorunda.

Sonuç olarak, NATO ile Rusya arasında henüz resmen ilan edilmiş bir savaş yok. Fakat perde arkasında yürütülen hibrit mücadelenin giderek daha tehlikeli hâle geldiği açık.

Rusya tehdidi büyüdükçe Avrupa daha fazla silahlanıyor ve Rus enerjisinden uzaklaşıyor. Bu süreç Amerikan savunma şirketlerine ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatına önemli avantajlar sağlarken Avrupa’yı güvenlik ve enerji alanında ABD’ye daha bağımlı hâle getiriyor.

Leipzig’deki dron patlamadı. Ancak bir sonraki girişim başarısız olmayabilir. Can kaybıyla sonuçlanacak yeni bir saldırı, NATO ile Rusya arasındaki hassas dengeyi tamamen değiştirebilir.

Türkiye açısından asıl soru da burada başlıyor: Baltık hava sahasında Rusya’ya karşı NATO görevini üstlenen Ankara, aynı gerilimin Karadeniz’e taşınmasını önleyebilecek mi?

Çünkü sessiz savaşın bir sonraki ve çok daha tehlikeli cephesi Karadeniz olabilir.