Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçen ay Singapur, Endonezya, Güney Kore ve Bangladeş’i kapsayan Güneydoğu Asya turu, Türkiye’nin bölgede daha kalıcı ve çok yönlü bir politika kurmaya çalıştığını gösteriyordu. Bu temasların hemen ardından Türkiye’nin bu ay ASEAN tarafından Diyalog Ortağı olarak kabul edilmesi, yürütülen diplomasinin somut bir sonuca dönüştüğünü ortaya koydu.
Türkiye 2017’den bu yana ASEAN’ın Sektörel Diyalog Ortağıydı. Diyalog Ortaklığına yükselmesi ise ilişkilerin daha kapsamlı ve kurumsal bir düzeye taşınması anlamına geliyor. Ankara böylece yaklaşık 700 milyon nüfusa sahip, dünya ekonomisinin en hızlı büyüyen bölgelerinden biriyle yalnızca ticaret üzerinden değil; diplomasi, güvenlik, teknoloji ve savunma sanayii üzerinden de daha güçlü bağlar kurma imkânı elde ediyor.
Fidan’ın ziyaret ettiği ülkelerin her biri bu stratejide farklı bir yere sahip. Singapur finans, lojistik ve teknoloji açısından önemli bir merkez. Güney Kore, Türkiye’nin sanayi ve yüksek teknoloji ortaklıklarını çeşitlendirebileceği güçlü bir üretim ülkesi. Endonezya, ASEAN’ın en kalabalık ülkesi ve bölgenin siyasi ağırlık merkezlerinden biri. Bangladeş ise büyük nüfusu, büyüyen ekonomisi ve Güney Asya’daki stratejik konumuyla Ankara’nın ilişkilerini geliştirmek istediği ülkeler arasında yer alıyor.
Bu açılımın en dikkat çekici ayağını savunma sanayii oluşturuyor. Türkiye ile Endonezya arasında 48 KAAN savaş uçağının ihracatına yönelik anlaşma yapılması, sıradan bir satışın çok ötesinde anlam taşıyor. Endonezya, geliştirme süreci devam eden Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağına yönelen ilk yabancı müşteri oldu. Teknoloji paylaşımı, ortak üretim ve uzun vadeli sanayi iş birliğini de kapsayan anlaşma, Türkiye’nin yalnızca savunma ürünü satan bir ülke olmadığını gösteriyor. Ankara artık ortaklarının kendi savunma kapasitelerini geliştirmesinde de doğrudan rol üstleniyor.
Bangladeş Kara Kuvvetleri Komutanı General Waker-Uz-Zaman’ın Türkiye’ye yaptığı beş günlük resmî ziyaret de bu tablonun başka bir parçası. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından kabul edilen Waker-Uz-Zaman’ın temaslarında askerî eğitim, teknoloji paylaşımı, topçu sistemleri, insansız hava araçları ve Türk savunma sanayii tesisleri öne çıktı. Hindistan merkezli The Economic Times ziyareti, yalnızca Türkiye-Bangladeş ilişkileri üzerinden değil, Ankara, İslamabad ve Dakka arasında gelişen daha geniş bir savunma iş birliği çerçevesinde değerlendirdi. Bu yorum, Türkiye’nin Pakistan’dan Bangladeş’e uzanan yeni bir askerî diplomasi alanı kurduğunu gösteriyor.
Bütün bu gelişmeler birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo oldukça net: Türkiye dış politikasını yalnızca Avrupa’ya, ABD’ye veya NATO içindeki ortaklarına bağlı yürütmek istemiyor. Batı ile ilişkilerini korurken Asya’da da güçlü ortaklıklar kurarak müttefiklerini, pazarlarını ve teknoloji kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Çünkü tek bir merkeze fazla bağımlı olmak, kriz dönemlerinde Türkiye’nin hareket alanını daraltıyor.
Özetle Ankara, değişen dünya düzeninde kendisini iki blok arasında seçim yapmak zorunda kalan bir ülke olarak değil, farklı bölgelerle aynı anda ortaklık kurabilen bağımsız bir güç olarak konumlandırıyor.
Öznur hanım sizi tebrik ediyorum.iyi ki varsınız.bizi biz yapan değerlere olan sadakatiniz ayrıca takdire şayandır.